Ik word altijd vrolijk wanneer ik deze sfeervolle paarse wilde bloempjes in onze tuin tegenkom. En het worden er elk jaar meer! En ze groeien volop in onze tuinen van juni tot in oktober. Het heet de gewone brunel, ook wel bijenkorfje genoemd en is een sterke, laagblijvende inheemse vaste plant die houdt van zon en lichte schaduw. Deze bloem is goed voor de biodiversiteit omdat hij veel wilde bijen en hommels aantrekt.
Eetbaar
Zowel de milde, jonge blaadjes als de paarse bloemen kun je eten. Je kunt ze rauw door salades mengen, toevoegen aan kruidenthee of gekookt eten zoals spinazie. Oogst de jonge bladeren bij voorkeur in het vroege voorjaar of kies de frisgroene topjes. Ze hebben een licht kruidige, ietwat ‘straffe’ smaak en doen het goed in soepen of als toevoeging aan een salade. Je kunt met de opvallende paarse bloemen gerechten garneren.
Geneeskrachtig
Brunel (Prunella vulgaris) staat van oudsher bekend als geneeskrachtig en wordt in de volksmond ook wel ‘bijenkorfje’ of ‘godsheil’ genoemd. De traditionele kruidengeneeskunde gebruikt het om zijn ontstekingsremmende, bloedstelpende en wondgenezende eigenschappen.
Waar wordt het voor gebruikt?
- Mond en keel: als gorgelmiddel bij keelpijn, mondzweren en tandvleesproblemen.
- Wonden en huid: De samentrekkende werking maakt het geschikt voor kompressen bij kleine wondjes, zweren en insectenbeten.
- Spijsvertering: als thee om lichte diarree of darmklachten te verlichten.
Bruine ziekte
De botanische naam Prunella (de officiële naam voor brunel) is afgeleid van het oude woord Brunella. Dit was in de volksmond weer een verbastering van de ziekte ‘bruine’, een oude term voor difterie. De plant werd in de middeleeuwen gebruikt als natuurlijk medicijn tegen deze aandoening, die onder andere een bruinverkleuring van de keel veroorzaakt. In Nederland komt de ‘gewone brunel’ in het wild voor, onder andere in bermen en vochtige graslanden.
Wetenschappelijk onderzoek
Moderne studies tonen aan dat de plant bioactieve stoffen (zoals rozemarijnzuur en bepaalde polysachariden) bevat. Uit laboratoriumonderzoek blijkt dat deze stoffen mogelijk ontstekingsremmende, antioxiderende en antivirale eigenschappen hebben (zoals activiteit tegen bepaalde herpesvirussen).
Let op: Wil je brunel gebruiken bij een aandoening? Raadpleeg dan altijd eerst een arts voordat je planten medicinaal gebruikt, om eventuele wisselwerkingen of nadelige effecten te voorkomen. De kennis die ik hier deel in mijn blog is gebaseerd op algemene kennis als tuinvrouw. Ik ben geen arts en kan niet bepalen welke medicijnen jij het beste kunt gebruiken.